خودروي هيبريدي به طور كلي خودرويي است كه همزمان از يك سيستم ذخيره انرژي قابل شارژ (RESS)ا1 و يك نيروي محركه سوخت فسيلي استفاده ميكند. اين نوع خودروها، مصرف سوخت بسيار كم و آلودگي پاييني دارند.
«خودروي هيبريدي» اصطلاحي است كه معمولاً در مورد خودروهاي با سوخت فسيلي - الكتريكي استفاده ميشود. همچنين اين نوع خودروها خودروهاي برقي هيبريدي (HEV)ا2 نيز ناميده ميشوند كه از يك موتور درونسوز و باطريهاي الكتريكي براي راهاندازي موتور الكتريكي استفاده ميكنند.
خودروهاي مدرن هيبريدي كه به توليد انبوه رسيدهاند نظير «تويوتا پريوس»، انرژي سينتيكي ترمزگيري را در باطريها ذخيره ميكنند. هنگامي كه موتور توان كمتري مصرف ميكند، موتور درونسوز، ژنراتوري را به حركت در ميآورد تا انرژي الكتريكي در باطري ذخيره شود و همزمان يك موتور الكتريكي را به حركت در ميآورد كه باعث حركت خودرو ميشود.
تفاوت خودروهاي هيبريدي با خودروهاي برقي اين است كه در خودروهاي هيبريدي، سيستم درونسوز انرژي الكتريكي را تأمين ميكند، اما در خودروهاي برقي، باطريها از منابع بيروني (برق خانگي) شارژ ميشوند.
در حال حاضر، تقريباً تمام خودروهاي هيبريدي از بنزين به عنوان سوخت موتور درونسوز استفاده ميكنند. البته تعدادي خودروي هيبريدي با سوخت هيدروژن و يا اتانول نيز توليد شدهاند كه به توليد انبوه نرسيدهاند.
اصطلاح هيبريد در خودروها، كاربردهاي ديگري هم دارد. در امريكا از واژه هيبريد براي خودروهايي استفاده ميشد كه از تكنولوژيهاي مختلفي استفاده ميكردند، مثلاً موتور امريكايي با سيستم تعليق ژاپني و يا خودروهايي كه همزمان از سوختهاي مختلف مثلاً بنزين و گاز يا بنزين و اتانول استفاده ميكردند.
تاريخچه
در 1898، فرديناند پورشه3 خودروي مدل Lohner Porche را طراحي كرد. اين خودرو، اولين خودروي هيبريدي از نوع سري4 بود كه يك موتور درونسوز از طريق يك ژنراتور، چهار موتور الكتريكي را روي چهار چرخ به حركت در ميآورد. اين خودرو براي اولين بار در 1900 در نمايشگاه جهاني خودروي پاريس به نمايش گذاشته شد. خودروي ابداعي پورشه، با سرعت 56 كيلومتر در ساعت، بسياري از ركوردهاي سرعت اتريش را شكست و در 1901، با رانندگي خود پورشه، قهرمان مسابقات رالي اكسلبرگ شد. در آن زمان، بيش از 300 دستگاه از اين مدل خودرو در اروپا فروخته شد.
در 1915، خودرويي با دو نيروي محركه به وسيله شركت Woods Motor Vehicle، سازنده خودروهاي الكتريكي، ساخته شد كه داراي يك موتور درونسوز چهار سيلندر و يك موتور الكتريكي بود. اين خودرو، در سرعتهاي زير 25 كيلومتر در ساعت، از موتور الكتريكي استفاده ميكرد و در سرعتهاي بالاتر، از موتور درونسوز كه در اين حالت، سرعت آن به 55 كيلومتر در ساعت ميرسيد. در 1918، حدود 400 دستگاه از اين نوع خودروها در امريكا فروخته شد.
در 1959 بهبودهاي انجام شده در اولين خودروي الكتريكي پايه ترانزيستوري، در زمينه كنترل الكترونيكي سرعت خودروها، راه را براي طراحي خودروهاي مدرن هيبريدي هموار كرد. هني كيلووات5 اولين خودروي مدرن هيبريدي از اين نوع بود
اولين خودروي هيبريدي طراحي و ساخته شده توسط فرديناند پورشه
اولين خودروي هيبريدي با نيروي محركه روي چهار
چرخ ساخته شده توسط Woods Motor Vehicle
كه با همكاري شركتهاي برق ملي امريكا، شركت رنو، شركت يوريكا ويليامز و شركت هني كاچورك6 ساخته شد. گرچه اين خودرو فروش خوبي نداشت، ولي توليد آن نقطه عطفي در طراحي خودروهاي الكتريكي مدرن تلقي ميشود.
 |
 |
هني كيلووات 1960 بيوك اسكايلارك 1972
كارهاي جديد انجام شده توسط ويكتور واك7 يكي از دانشمندان همكار پروژه هني كيلووات و برادر آقاي هرمان واك8 نويسنده معروف امريكايي، لقب پدرخوانده هيبريد را بين سالهاي 1960 تا 1970 براي وي به ارمغان آورد.
در 1972، واك در پروژه FCCIPا9، يك سيستم هيبريدي برقي را روي يك بيوك اسكاي لارك10 ساخت اما اين پروژه در 1976 شكست خورد و خودروي ياد شده به توليد انبوه نرسيد.
تا اواسط دهه 70، هابيها11 خودروهاي هيبريدي متنوعي ساختند، ولي هيچكدام از آنها به توليد انبوه نرسيد.
در اواخر دهه 70، سيستم هيبريدي احياي انرژي سينتيكي ترمز كه هدف اصلي بسياري از سيستمهاي امروزي است، طراحي و ساخته شد، اين سيستم را ديويد آرتور12 در 1978 روي يك خودروي اوپل GT نصب كرد. سيستم كنترل ولتاژ براي ارتباط باطريها، موتور (از موتور استارتر جت استفاده شده بود) و ژنراتور DC، توسط خود آرتور طراحي و ساخته شده بود. در اين خودرو، بازده سوخت حدود 75 مايل در هر گالن بود. اين خودرو، هنوز در سايت مجله Mother Earth News وجود دارد. در 1980، اين مجله مدعي شد كه در مدل جديد اين خودرو، بازده سوخت را تا 84 مايل در هر گالن افزايش داده است.
 |
 |
اوپل GT هيبريد رنو كانگوو
در 29 سپتامبر 1993 پروژهاي براي طراحي و توليد خودروهاي قرن 21، توسط دولت بيل كلينتون آغاز شد. اين پروژه با همكاري شركتهاي كرايسلر، فورد، جنرالموتورز، USCAR، DOE و ديگر آژانسهاي دولتي، به منظور طراحي خودروهاي آينده تميز و داراي بازده بالاي سوخت، راهاندازي شد. براساس گزارش اين پروژه از طرف NRCا13 به شركتهاي خودروساز تأكيد شد كه به سمت توليد خودروهاي هيبريدي بروند زيرا از نظر تكنولوژي براحتي قابليت تطبيق با خطوط توليد فعلي را دارند. با به نتيجه رسيدن اين پروژه، پروژه جايگزيني خودروهاي سوخت فسيلي با خودروهاي هيدروژني در سال 2001 در اولويت كاري دولت امريكا قرار گرفت. هدف اين پروژه، حذف كامل سوختهاي فسيلي و آلودگي ناشي از آن در خودروها بود.
بالاخره تكنولوژي خودروهاي هيبريدي در اواخر دهه 1990 به موفقيت بزرگي دست يافت. دراين دوره، توليد انبوه خودروهاي هوندا اينسايت و تويوتا پريوس آغاز شد. در اين نوع خودروها، موتور درونسوز مستقيماً به چرخ ها متصل شده و نيروي لازم براي شتاب خودرو را تأمين ميكرد. در سالهاي اول دهه 2000، خودروهاي برقي هيبريدي Plug- In نيز كه به وسيله برق خانگي شارژ ميشدند، توسعه يافتند. اين خودروها براي مسافرتهاي كوتاه و درون شهري نيازي به سوخت فسيلي ندارند. رنو كانگوو14 اولين خودرو از اين نوع بود كه در سال 2002 در فرانسه توليد شد.
تويوتا پريوس براي اولين بار در 1997 در ژاپن و در سال 2001 در امريكا به توليد انبوه رسيد. اين خودرو از زمان ورود به بازار، پرطرفدارترين خودروي هيبريدي بود. طراحي جديد، ظاهر مشتري پسند و اختلاف قيمت كمتر نسبت به مدلهاي غيرهيبريدي و در عين حال كاهش 50 درصدي مصرف سوخت، باعث فروش بالاي اين خودرو شده است. طراحي مدل سال 2004 تويوتا پريوس، فضاي اتاق، صندوق عقب، توان خروجي و همچنين بازده سوخت را بهبود بخشيده و از آلايندگي آن كاسه است.
 |
 |
تويوتا پريوس 1997 و 2001 تويوتا پريوس 2001 و 2004